Onder CAD software vallen in de bouw twee soorten. Tekensoftware legt de vorm en de maten van een ontwerp vast: lijnen, vlakken en volumes op schaal. BIM-modelleersoftware beschrijft daarnaast welke objecten er in het gebouw zitten en welke eigenschappen ze hebben, zodat alle partijen in een bouwproject met dezelfde informatie werken. Dat onderscheid bepaalt welk soort pakket je nodig hebt.
AutoCAD is een bekend voorbeeld van tekensoftware, Revit van BIM-modelleersoftware. De pakketten zijn er met een abonnement, als eenmalige aanschaf en als open source. Welke soort bij je werk past, hangt af van drie dingen:
- wat je oplevert: tekeningen of een model
- het bestandsformaat waarin je opdrachtgever en je partners werken
- de licentievorm die bij je bedrijf past
De twee hoofdsoorten CAD software in de bouw
Tekensoftware
Tekensoftware is gemaakt voor plattegronden, doorsneden en details in 2D, waar nodig aangevuld met 3D. Hoe 2D en 3D en de modeltypen draadmodel, oppervlaktemodel en solide model zich verhouden, hoort bij de opbouw van een CAD tekening. AutoCAD is een voorbeeld van tekensoftware. Autodesk omschrijft het als 2D- en 3D-ontwerpsoftware en levert er toolsets per vakgebied bij, waaronder Architecture en MEP (bron: Autodesk, productpagina AutoCAD, 2026).
BIM-modelleersoftware
BIM-modelleersoftware bouwt een gebouw op als 3D-model, met wanden, deuren en ramen als losse onderdelen. De tekeningen volgen uit dat model. Revit is hiervan een voorbeeld: Autodesk noemt het BIM-software waarmee je projecten ontwerpt, documenteert en coördineert en waarmee je tekeningen direct bijwerkt (bron: Autodesk, productpagina Revit, 2026).
Omdat alle betrokken partijen hun informatie in hetzelfde model vinden, is BIM een van de technieken waarmee digitalisering de bouwsector verandert.
Pakketten met beide functies
De grens tussen de twee soorten is niet scherp. BricsCAD werkt met het DWG-formaat en heeft naast een niveau voor 2D-tekenen een BIM-toolset (bron: Octave BricsCAD (voorheen Bricsys), productpagina, 2026). Het open-source FreeCAD heeft werkbanken voor 2D-tekenen en sinds versie 1.0 een ingebouwde BIM-werkbank (bron: FreeCAD, functieoverzicht, 2026).
|
Kenmerk |
Tekensoftware |
BIM-modelleersoftware |
|
Wat je vastlegt |
Vorm en maten: lijnen, vlakken en volumes |
Objecten met hun eigenschappen en onderlinge relaties |
|
Wat je oplevert |
Tekeningen |
Een model, met de tekeningen die eruit volgen |
|
Formaat om op te letten |
DWG en DXF |
IFC |
|
Voorbeelden, zonder rangorde |
AutoCAD, BricsCAD Lite en Pro, FreeCAD |
Revit, BricsCAD met BIM-toolset, FreeCAD |
Waarin AutoCAD, Revit en andere pakketten verschillen
Het eerste verschil is het vertrekpunt: bij tekensoftware is de tekening het werkstuk, bij BIM-software het model. Drie andere verschillen merk je zodra je met collega’s samenwerkt of het pakket installeert.
- Samenwerken: Revit heeft worksharing, waarbij teamleden hun werk opslaan in en synchroniseren met één centraal gedeeld model (bron: Autodesk, 2026).
- Besturingssysteem: Revit draait op Windows (bron: Autodesk, 2026), FreeCAD op Windows, Mac en Linux (bron: FreeCAD, 2026).
- Uitbreidingen: AutoCAD heeft toolsets, BricsCAD een catalogus met toepassingen van andere ontwikkelaars en FreeCAD werkbanken en add-ons uit de gebruikersgemeenschap (bronnen: Autodesk, BricsCAD en FreeCAD, 2026).
Vraag ook de systeemeisen op van elk pakket dat je overweegt, want een zwaar 3D-model vraagt meer rekenkracht en werkgeheugen dan een eenvoudige 2D-tekening.
Bestandsformaten bepalen met wie je samenwerkt
In een bouwproject gaat een tekening of model naar andere partijen, zoals de constructeur, de installateur en de aannemer. Het bestandsformaat weegt daarom even zwaar als de functies van het pakket.
Voor tekeningen zijn DWG en DXF de formaten om op te letten. BricsCAD werkt rechtstreeks in DWG (bron: BricsCAD, 2026). FreeCAD noemt DWG en DXF bij de formaten die het importeert en exporteert (bron: FreeCAD, 2026); test de uitwisseling van DWG met een bestand van je partner voordat je erop rekent.
Voor modellen is dat IFC. IFC is een open, leveranciersneutrale standaard van buildingSMART, vastgelegd als ISO 16739; versie 4.3 is sinds 2024 een ISO-norm (bron: buildingSMART, Industry Foundation Classes, 2026). Revit importeert en exporteert IFC, BricsCAD ondersteunt het in de niveaus BIM en Ultimate en FreeCAD leest en schrijft het (bronnen: Autodesk, BricsCAD en FreeCAD, 2026).
Software ondersteunt IFC per versie en per onderdeel van de standaard, meldt buildingSMART. Vraag je partners daarom welke IFC-versie zij verwachten voordat je een pakket aanschaft.
Abonnement, eenmalige aanschaf, tokens of open source
De licentievorm verschilt per leverancier en bepaalt hoe makkelijk je op- en afschaalt wanneer je team groeit of krimpt.
- Abonnement: Autodesk verkoopt AutoCAD en Revit als abonnement; Revit per maand, per jaar of per drie jaar (bron: Autodesk, 2026).
- Eenmalige aanschaf: BricsCAD is er naast een abonnement van één of drie jaar ook als eeuwigdurende licentie en als netwerklicentie waarbij het aantal seats bepaalt hoeveel mensen tegelijk werken (bron: BricsCAD, 2026).
- Betalen naar gebruik: bij Autodesk Flex koop je tokens en betaal je een dagtarief voor het product dat je gebruikt (bron: Autodesk, 2026).
- Open source: FreeCAD heeft geen licentiekosten, geen verplichte registratie en geen betaalmuur (bron: FreeCAD, 2026).
Open source is geen kopie van een betaald pakket. Functies en werkwijze verschillen, dus een overstap vraagt inwerktijd. Zet daarom eerst op een rij welke functies je werkelijk gebruikt en toets een pakket daarop, niet op de volledige functielijst.
Het Revit-abonnement staat op naam. Je installeert de software op maximaal drie computers, terwijl alleen de gebruiker op wiens naam het abonnement staat er op één computer tegelijk mee werkt (bron: Autodesk, 2026). Reken bij een abonnement op naam dus met het aantal mensen dat tekent, niet met het aantal computers.
Revit en BricsCAD hebben een proefversie; bij BricsCAD duurt de proefperiode 30 dagen (bronnen: Autodesk en BricsCAD, 2026). Zo’n proefperiode is het moment om een eigen project in het pakket te openen en te testen of de uitwisseling met je partners werkt.
Van model naar bouwplaats
Een 3D-model is meer dan de bron van je tekeningen. Het is ook de invoer voor 3D-printen in de bouwsector, waarbij een printer bouwcomponenten of hele gebouwen maakt. Bij een verbouwing bekijk je een 3D-ontwerp met augmented reality bij renovatie in de bestaande ruimte, nog voor de uitvoering begint.
Wil je een model op die manier hergebruiken, controleer dan welke exportformaten het pakket heeft. FreeCAD exporteert modellen bijvoorbeeld voor 3D-printen en CNC-bewerking (bron: FreeCAD, 2026).
Keuzehulp in zes vragen
Deze zes vragen leiden je in volgorde naar een soort pakket en daarna naar een pakket zelf.
- Lever je tekeningen op of een model? Bij tekeningen volstaat tekensoftware. Vraagt je opdrachtgever een model, dan heb je BIM-modelleersoftware nodig.
- In welk formaat willen je opdrachtgever en je partners de bestanden ontvangen? Bij DWG zoek je een pakket dat DWG leest en schrijft, bij IFC een pakket dat de gevraagde IFC-versie ondersteunt.
- Werken er meerdere mensen tegelijk aan één project? Zo ja, dan weegt een functie voor een centraal gedeeld model zwaar. Werk je alleen, dan speelt dat niet.
- Op welk besturingssysteem draaien je computers? Staat er in je bedrijf Mac of Linux, dan valt een pakket dat alleen op Windows draait af.
- Welke licentievorm past bij je bedrijf? Bij een wisselende bezetting past een maandabonnement of betalen naar gebruik beter dan een termijn van drie jaar. Bij een vaste bezetting is eenmalige aanschaf een optie. Open source heeft geen licentiekosten.
- Is er een proefversie? Test die met een bestaand project en met de bestanden van een partner, niet met een voorbeeldtekening.
Vraag 1 en 2 leggen de soort software en het bestandsformaat vast. De overige vier vragen bepalen daarbinnen welk pakket overblijft.